Friday, 18/10/2019 - 18:02|
Chào mừng bạn đến với cổng thông tin điện tử của Trường THCS số 1 Long Khánh

Sáng kiến kinh nghiệm lĩnh vực Quản lý giáo dục: giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS

Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh là việc làm hết sức cần thiết trong các nhà trường vì đây là hoạt động góp phần tích cực trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện: Đức- Trí - Thể - Mỹ và hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học của nhà trường.

 
  

BÁO CÁO TÓM TẮT HIỆU QUẢ SÁNG KIẾN

 

Tên sáng kiến : Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo, tổ chức giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trường THCS số 1 Long Khánh

Mã số: ……………. (tác giả không ghi vào phần này)

1. Tình trạng giải pháp đã biết:

Qua 04 năm công tác, tôi thấy công tác giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tại trường THCS số 1 Long Khánh một số năm trước đây là:

Về giáo viên

Một vài giáo viên chưa thực sự quan tâm đến việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh mà thường chỉ chú trọng đến việc hướng dẫn học sinh khai thác kiến thức ở sách giáo khoa nên chưa chịu khó tìm tòi các hình thức và phương pháp tổ chức cho các hoạt động này dẫn đến hứng thú học tập của học sinh chưa được khai thác đúng mức.

Do chương trình giảng dạy bậc THCS nặng nên giáo viên thường phải nghiêng nhiều về việc khai thác kiến thức, một số còn lúng túng khi vận dụng, chưa thực sự nắm vững về tâm lý lứa tuổi mặc dù chuyên môn rất vững.

Về phía học sinh

Một số em có điều kiện kinh tế khá giả, được gia đình nuông chiều có thói quen xấu, hơn thế do sức ép điểm số, do kỳ vọng của gia đình các em thiên lệch về kiến thức.

Học sinh học tập thụ động, ít sáng tạo, tính tự giác chưa cao, lười hoạt động.

Học sinh chỉ có học kiến thức, khả năng ứng phó, giải quyết các tình huống trong cuộc sống chưa thực sự nhanh nhẹn, một số học sinh kém tự tin, một số học sinh có biểu hiện tự ti ngại giao tiếp, một số học sinh thường nóng nảy, gây gổ, cãi vã lẫn nhau.

Kỹ năng giao tiếp của học sinh hạn chế, vẫn còn học sinh nói tục, nói bậy.

Về phía phụ huynh

Nguyên nhân khiến đa phần học sinh khó tiếp cận được các hoạt động kỹ năng thực hành xã hội là do phụ huynh không cho phép. Một số phụ huynh cho rằng con em mình chỉ cần học giỏi là được.

Phụ huynh học sinh chỉ khuyến khích con em mình tìm hiểu kiến thức mà quên hướng cho con em mình làm tốt hoạt động đoàn thể, hoạt động xã hội và cách ứng xử trong gia đình.

Một số học sinh xưng hô theo tiếng dân tộc trong làng nên thiếu lịch sự.

2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến

Mục đích của giải pháp

Các giải pháp trong sáng kiến "Một số biện pháp quản lí, chỉ đạo, tổ chức giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trường THCS số 1 Long Khánh” nhằm góp phần làm sáng tỏ những vấn đề mang tính lý luận liên quan đến công tác quản lí của người Hiệu trưởng đối với việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trường THCS, đồng thời thông qua việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh đã góp phần tích cực trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện: Đức- Trí - Thể - Mỹ và hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học của nhà trường.

Mô tả chi tiết nội dung của giải pháp

Thứ nhất: Nâng cao nhận thức của các lực lượng giáo dục về ý nghĩa, lợi ích của hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.

Tuyên truyền đến toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và cha mẹ học sinh của nhà trường về chủ trương và tiêu chí nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường nói riêng và của ngành giáo dục nói chung trong giai đoạn hiện nay. Nội dung tuyên truyền chú trọng đến mục đích tạo sự chuyển biến trong nhận thức của mọi người về tầm quan trọng của giáo dục kĩ năng sống cho học sinh bậc THCS, nhận thức đúng sẽ tạo sự đồng thuận, tích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.

Bản thân tôi đã chỉ đạo tổ chức giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, kĩ năng sống cho cán bộ quán lý, giáo viên bằng cách tổ chức hội nghị quán triệt triển khai các văn bản của Đảng, Chính phủ và của tỉnh về giáo dục-đào tạo; Quán triệt, thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV và Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ xã Long Khánh lần thứ XXIII gắn với xây dựng chương trình hành động, kế hoạch phát triển giai đoạn 2015-2020 của địa phương và của nhà trường, phổ biến các văn bản quy định của ngành như Điều lệ trường THCS, chuẩn nghề nghiệp của giáo viên, Luật Giáo dục, thông báo tình hình, kết quả năm học 2016-2017 và nhiệm vụ trọng tâm năm học 2017-2018 của nhà trường đến từng giáo viên và nhân viên để cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên nắm được quyền lợi, nhiệm vụ và trách nhiệm từ đó thực hiện đúng quy định, đồng thời phổ biến nội quy nhà trường đến các em học sinh, cho học sinh tự thảo luận, thống nhất xây dựng nội quy của lớp để cùng nhất quán thực hiện.

Thứ hai: Phát huy vai trò chủ thể các lực lượng sư phạm trong giáo dục kĩ năng sống cho học sinh

Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh đòi hỏi người quản lý và người hướng dẫn phải có nhiều kiến thức về tâm lý phát triển lứa tuổi học sinh, phải có tâm huyết, tính kiên nhẫn, có sự lắng nghe tốt, có sự phối hợp với các lực lượng giáo dục trong nhà trường, gia đình và xã hội trong công tác quản lý, giáo dục, có biện pháp, phương pháp quản lý, giáo dục và đặc biệt phải có được sự tin tưởng, yêu thương của các em.

Lực lượng này bao gồm đội ngũ thầy cô giáo (giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm), cán bộ đoàn thể trường học ( Bí thư chi bộ, chủ tịch công đoàn, bí thư Đoàn TNCSHCM, tổng phụ trách đội), tổ chức đoàn thể địa phương và đặc biệt là cha mẹ học sinh, người thân chính trong gia đình các em. Cụ thể:

Giáo viên lồng ghép giáo dục kỹ năng sống vào trong các giờ học, môn học để hình thành nhân cách cho học sinh, tạo cho học sinh các kỹ năng cơ bản như: Kỹ năng tự chủ, tự giải quyết vấn đề (Tránh dựa dẫm, ỷ lại vào người khác); Kỹ năng hoạt động nhóm; Kỹ năng hợp tác, ứng xử; Kỹ năng phản hồi và đánh giá tích cực, đây cũng chính là các kỹ năng sống mà mô hình THM cần đạt được.

Giáo dục kỹ năng sống không được hình thành qua một lần thực hành mà kỹ năng sống là cả một quá trình đi từ nhận thức hiện thực - hình thành thái độ- thay đổi hành vi.

Từ nhận thức trên, tôi đã chỉ đạo, thực hiện nghiêm túc, linh hoạt, sáng tạo chương trình, kế hoạch giáo dục; nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục.

Chỉ đạo các tổ chuyên môn xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất học sinh và tiếp tục có điều chỉnh, bổ sung trong năm học 2017 - 2018, thực hiện nghiêm túc, hiệu quả việc tinh giản nội dung dạy học theo chuẩn kiến thức và kĩ năng, đảm bảo cơ bản, trọng tâm, phù hợp với trình độ học sinh.

Quản lí tốt việc dạy học và giáo dục theo chương trình, kế hoạch giáo dục; việc soạn bài; dạy thực hành thí nghiệm, kiểm tra, đánh giá theo quy định; vào sổ điểm, ghi học bạ, lên lớp, quản lý học sinh của giáo viên.

Chỉ đạo tổ chức triển khai, thực hiện có hiệu quả mô hình trường học mới cấp trường THCS đối với lớp 6,7. Mô hình trường học mới đã giúp học sinh chủ động học tập và thường xuyên rèn luyện phương pháp tự học, tự quản và được rèn luyện kỹ năng sống trong tập thể, kỹ năng giao tiếp, nhất là kỹ năng hợp tác, chia sẻ, hình thành phong cách giao tiếp tự tin.

Chỉ đạo thực hiện dạy học theo hướng tích hợp liên môn ở một số nội dung môn học và các hoạt động giáo dục: tích hợp giáo dục đạo đức, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; bảo vệ môi trường; giáo dục về bảo vệ tài nguyên và môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai; và đặc biệt là giáo dục an toàn giao thông.

Bản thân tôi đã chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm cộng tác chặt chẽ với gia đình học sinh, chủ động phối hợp với các giáo viên bộ môn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hội có liên quan trong hoạt động giảng dạy và giáo dục học sinh của lớp mình làm chủ nhiệm.

Yêu cầu giáo viên chủ nhiệm bố trí thời gian thích hợp và lên kế hoạch trải nghiệm đến gia đình học sinh ( Đặc biệt là những học sinh cá biệt) tạo sự hiểu biết, gần gũi giữa thầy và trò để có biện pháp giáo dục phù hợp với từng đối tượng; Quản lý tốt trong các buổi hoạt động tập thể; hoạt động trải nghiệm như: Lao động vệ sinh, xây dựng cảnh quan trường lớp, tham gia học tập rèn luyện thân thể, các phong trào thể dục thể thao, văn hóa nghệ của lớp, của trường.

Thứ ba: Phát huy vai trò của hoạt động ngoài giờ lên lớp để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là hoạt động được tổ chức theo chủ điểm, mục tiêu, nội dung, chương trình dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp có thể giúp học sinh sống một cách an toàn, khoẻ mạnh, có khả năng thích ứng với biến đổi của cuộc sống hàng ngày; rèn luyện cho học sinh kỹ năng tự bảo vệ, kỹ năng trình bày, kỹ năng thuyết trình thuyết phục, kỹ năng quản lý, sử dụng thời gian, kỹ năng tự điều chỉnh cảm xúc, kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích và những nguy cơ bị xâm hại. Bồi dưỡng thái độ tự giác, tích cực tham gia các hoạt động tập thể và hoạt động xã hội; hình thành tình cảm chân thành, niềm tin trong sáng với cuộc sống, với quê hương đất nước; có thái độ đúng đắn đối với các hiện tượng tự nhiên và xã hội

Xuất phát từ nội dung giáo dục ngoài giờ lên lớp và nội dung, nguyên tắc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tôi đã chỉ đạo tổ chức các hoạt động cụ thể như sau:

Chỉ đạo thực hiện dạy hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo quy định 2 tiết/ tháng . Thực hiện đổi mới giờ chào cờ, gi sinh hoạt lớp.

Chỉ đạo tổ chức thực hiện tốt giờ chào cờ đầu tuần đúng quy định 1lần/ tuần vào thứ 2 hàng tuần. Tổ chức thực hiện ít nhất mỗi tháng một chủ điểm theo nội dung kế hoạch của tổ chủ nhiệm; Hoạt động kỷ niệm những ngày lễ lớn như ngày Nhà giáo Việt Nam, ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam, ngày Quốc tế phụ nữ, Hưởng ứng tháng thanh niên, Phong trào nông thôn mới ...

Chỉ đạo tổ chức các hoạt động biểu diễn văn nghệ, múa hát tập thể, tổ chức thi đấu các môn thể thao, các trò chơi dân gian nhân các ngày lễ lớn. Hoạt động này bao gồm nhiều thể loại khác nhau: Hát, múa, thơ ca, kịch ngắn, kịch câm, tấu vui, độc tấu, nhạc cụ, thi kể chuyện… Các hoạt động này góp phần hình thành cho các em kỹ năng mạnh dạn, tự tin trước đám đông. Xác định được tầm quan trọng của hoạt động này nhà trường đã thường xuyên tổ chức các hoạt động phù hợp với chủ điểm từng tháng.

Chỉ đạo tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí, thể dục thể thao: Hoạt động này làm thỏa mãn về tinh thần cho trẻ em sau những giờ học căng thẳng, góp phần rèn luyện một số phẩm chất: tính tổ chức, kỉ luật, nâng cao tinh thần trách nhiệm, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái...

Chỉ đạo tổ chức thăm hỏi các gia đình chính sách nhân ngày 22/12, học sinh khó khăn nhân dịp tết nguyên đán, thông qua hoạt động này, giáo dục cho các em tình yêu quê hương đất nước, niềm tự hào dân tộc và giáo dục các em có tinh thần trách nhiệm, có nghĩa vụ đối với cộng đồng; các em sẽ được bồi dưỡng thêm về nhân cách, đặc biệt là tình người, hoạt động này phải được khai thác một cách triệt để nhằm tạo cho học sinh lòng nhân ái, biết quan tâm người khác để sống nhân văn hơn.

Chỉ đạo tổ chức công tác lao động vệ sinh, lớp học, khu vực ngoài cổng trường, chăm vườn hoa, vườn cây, vườn rau, tạo cảnh quan đẹp để học sinh thêm yêu quý trường lớp của mình, có thái độ trân trọng thành quả lao động của bản thân và yêu cái đẹp ( Tính thẩm mỹ được nâng cao). Thông qua lao động giúp các em gắn bó với đời sống xã hội, với công cuộc xây dựng đất nước. Lao động giúp học sinh được trải nghiệm vận dụng kiến thức vào đời sống như: Trực nhật, vệ sinh lớp học, sân trường, làm trồng cây, trồng hoa, chăm sóc cây cảnh cho đẹp trường, lớp, hoạt động này được tiến hành thường xuyên trong nhà trường cũng chính là mục tiêu của mô hình trường học gắn với thực tiễn.

Chỉ đạo tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo phong phú, đa dạng nhằm tạo ra nhiều môi trường khác nhau để học sinh được trải nghiệm, tham gia, tiếp xúc thực tế và được phát huy tính sáng tạo, tư duy tích cực thông qua hoạt động thực tiễn như: phản biện, phân tích, nhận định, đánh giá,... để chuyển hóa trải nghiệm thực tiễn thành giá trị, năng lực của bản thân; đồng thời biết chia sẻ và quan tâm tới mọi người xung quanh.

3. Khả năng áp dụng của giải pháp.

Các giải pháp được thực hiện trong sáng kiến sẽ giúp cho các đồng nghiệp học tập, triển khai có hiệu quả ở một số đơn vị trường học cùng cấp.

4. Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp

Với việc thực hiện các biện pháp nêu trên trong công tác giáo dục kĩ năng sống tại trường THCS số 1 Long Khánh tôi nhận thấy:

Ý thức tự giác nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo viên đã thay đổi rõ rệt, việc sử dụng các kênh thông tin, các thiết bị, phương tiện dạy học đã được sử dụng tốt hơn, các ứng dung công nghệ thông tin, sử dụng kênh hình cho việc giảng dạy được nâng lên và có hiệu quả trong việc giảng dạy kiến thức.

Thông qua việc dạy tích hợp giáo dục công dân, rèn kỹ năng sống qua các bộ môn được các thầy cô chú trọng và thực hiện nghiêm túc. Thông qua các giải pháp để rèn các nhóm kỹ năng sống mà thầy cô gần gũi học sinh hiểu được hoàn cảnh các em, từ đó có những biện pháp giáo dục đạo đức học sinh tốt hơn, góp phần vào việc nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường

Học sinh đã bổ sung cho bản thân được các kỹ năng sống tối thiểu mà trước đây các em không để ý tới như các xưng hô, lễ phép với thầy cô, với khách đến trường, với người lớn tuổi; các em biết ứng xử thân thiện hơn với nhau trong mọi tình huống, đã biết kiềm chế bản thân, biết làm việc theo nhóm, bước đầu có kỹ năng về hoạt động xã hội. Nhà trường không còn học sinh vi phạm đạo đức, không có học sinh cá biệt, không có học sinh bỏ học, Số học sinh giỏi chiếm 10%, học sinh khá 35% không có học sinh yếu hay hạn chế về nhận thức.

Các em đã biết giữ gìn sức khỏe, có ý thức bảo vệ bản thân. Học sinh đã tự tin thể hiện bản thân, dám đấu tranh với thói hư tật xấu và mạnh dạn lên án thói hư tật xấu, biết phân biệt đúng sai và dám chịu trách nhiệm việc mình làm. Ý thức trách nhiệm và sự cố gắng hoàn thành công việc được giao của các em được nâng lên rõ rệt...

Phụ huynh đã được tham gia nhiều vào các hoạt động của nhà trường từ đó đã được tư vấn về kỹ năng sống theo lứa tuổi học sinh, đã có nhận thức đầy đủ, quan tâm đến chuyện học tâp, rèn luyện của con em mình. Phụ huynh đã thay đổi tư tưởng là chỉ chú trọng vào thành tích học tập của học sinh, mà thiếu quan tâm đến tâm tư, tình cảm của con em mình, phụ huynh học sinh đã thay đổi cách tiếp cận một cách phù hợp vào nội dung giáo dục gia đình, giúp cho các bậc phụ huynh chia sẻ, phối hợp với nhà trường chăm sóc, giáo dục con tốt hơn, quan tâm, động viên con kịp thời, không còn phó mặc cho nhà trường trong việc giáo dục học sinh nữa.

Việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là rất cần thiết, giúp các em rèn luyện hành vi có trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và Tổ quốc; giúp các em có khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với gia đình, bạn bè và mọi người, sống tích cực, chủ động, an toàn, hài hoà. Giáo dục kĩ năng sống thúc đẩy những hành vi mang tính xã hội tích cực, góp phần xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, giúp nâng cao chất lượng cuộc sống xã hội, làm giảm các tiêu cực trong xã hội như nạn nghiện rượu, nghiện ma tuý, cờ bạc, mại dâm, bạo lực.

5. Tài liệu kèm theo gồm:

Hình ảnh minh họa các hoạt động giáo dục kĩ năng sống đã thực hiện: (bản).

 

 

XÁC NHẬN CẤP CÓ THẨM QUYỀN

 

 

Long Khánh, Ngày 13 tháng 4. năm 2018

Người báo cáo

 

 

Giàng Thị Minh

 

 

 


Tác giả: Giàng Thị Minh